Diversen

In opdracht van het ministerie van Financiën zijn de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank beoordeeld op uitvoering van hun taken als Zelfstandig Bestuurs Orgaan (ZBO) en hun financiën over de periode 2021-2025.

Evaluatie DNB
De conclusie uit de evaluatie is dat DNB haar zbo-taken doeltreffend heeft uitgevoerd. De opvolging van aanbevelingen uit de vorige evaluatie is grotendeels gerealiseerd en de reputatie van DNB is volgens stakeholders verbeterd. Aandachtspunten zijn onder ander de doorlooptijden van vergunning- en toetsingsprocedures, de cyberweerbaarheid bij pensioenfondsen en de inzet van formele handhavingsinstrumenten.

De toezichtkosten zijn nominaal met 33% en reëel met 9% gestegen, vooral door extra personeel voor nieuwe toezichttaken. DNB stuurt volgens de onderzoekers actief op doelmatigheid via kostenkaders, efficiencymaatregelen, risicogebaseerd toezicht en digitalisering.

Het risicogebaseerde toezicht (ATM-methodiek) is een belangrijke verbetering, maar kan nog beter worden benut voor capaciteitsverdeling en inzicht in doelmatigheid.
De arbeidsvoorwaarden van DNB liggen relatief hoog ten opzichte van andere toezichthouders, vooral in de hogere functieschalen. Reden hiervoor is dat DNB wil kunnen putten uit arbeidspotentieel uit de financiële sector.

De onafhankelijke ZBO-status van DNB wordt nog steeds noodzakelijk en passend geacht.
Verbreding van het toezichtmandaat met expliciete doelen rond innovatie of concurrentievermogen wordt niet aanbevolen; wel adviseren de onderzoekers om de dialoog hierover met politiek, sector en andere toezichthouders voort te zetten.

Evaluatie AFM
De conclusie uit de evaluatie is dat de AFM haar wettelijke taken doeltreffend heeft uitgevoerd en aantoonbare resultaten heeft geboekt op alle toezichtsgebieden. De meeste KPI’s zijn gehaald en de AFM scoort gemiddeld tot bovengemiddeld ten opzichte van andere Europese gedragstoezichthouders.

De doeltreffendheid is verbeterd door verdere ontwikkeling van risicogebaseerd en datagedreven toezicht en door het veranderprogramma Toezicht met Toekomst. De reputatie van de AFM onder stakeholders is verbeterd ten opzichte van de vorige evaluatieperiode, al blijft deze lager dan die van DNB. De toezichtkosten zijn nominaal met 47% en reëel met 20% gestegen, vooral door nieuwe toezichttaken, 19% meer personeel en hogere ICT-uitgaven. De AFM stuurt intensief op doelmatigheid via kostenkaders, efficiencymaatregelen, risicogebaseerd toezicht en procesverbetering. Het loongebouw van de AFM is soberder dan dat van DNB, vooral in de hogere schalen, en de arbeidsvoorwaarden zijn minder uitgebreid dan in de financiële sector.

De samenwerking tussen AFM en DNB is duidelijk verbeterd, maar de onderzoekers bevelen verdere samenwerking aan op gebieden als AI, data-uitvragen, ICT en risicogebaseerd toezicht.
De onafhankelijke ZBO -status van de AFM wordt nog steeds noodzakelijk en wenselijk geacht vanwege het belang van onafhankelijke deskundige oordeelsvorming.

De onderzoekers zien geen reden om het toezichtmandaat van de AFM uit te breiden met expliciete doelstellingen voor innovatie of concurrentievermogen, maar adviseren wel het gesprek hierover met overheid en sector voort te zetten.

Reacties

Het ministerie van Financiën onderschrijft de conclusie dat zowel AFM als DNB doeltreffend en doelmatig functioneren. Het steunt de aanbevelingen over verdere verbetering van risicogebaseerd toezicht, samenwerking en kostenbeheersing, en acht de onafhankelijke ZBO -status van beide toezichthouders onverminderd passend.

De Nederlandsche Bank herkent zich in het oordeel dat haar ZBO-taken doeltreffend en doelmatig worden uitgevoerd. DNB neemt de aanbevelingen over verdere optimalisering van risicogebaseerd toezicht, kostenbeheersing, transparantie en samenwerking met de AFM ter harte, en ziet DNB2030 als belangrijk instrument voor verdere verbetering.

De Autoriteit Financiële Markten deelt de conclusie dat zij haar wettelijke taken in een complexe omgeving doelmatig en doeltreffend uitvoert. De AFM ziet de aanbevelingen als ondersteuning van de verdere ontwikkeling van Toezicht met Toekomst, risicogebaseerd toezicht en organisatieontwikkeling, en bevestigt het belang van haar onafhankelijke ZBO -status.